górne tło

Fundusz Alimentacyjny

Od dnia  1 października 2008 r. weszła w życie ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 489), zwana dalej ustawą, regulująca  zasady i tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych.

Zgodnie z cyt. ustawą  fundusz alimentacyjny stanowić ma  system wspierania osób uprawnionych do alimentów środkami finansowymi z budżetu państwa. Zgodnie z powyższym osoby znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej (z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów) mogą ubiegać się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Komu przysługują świadczenia z funduszu alimentacyjnego?

Zgodnie z art. 1 a ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują obywatelom polskim oraz  cudzoziemcom (świadczenia otrzymać mogą m.in. cudzoziemcy przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej oraz zezwolenia na pobyt czasowy, jak również ci, którzy przebywają na terytorium naszego kraju w związku z uzyskaniem statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej).

Wszystkie powyżej wymienione osoby, muszą jednak zamieszkiwać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w którym otrzymują świadczenia z funduszu alimentacyjnego (z wyjątkiem sytuacji, w których dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej).

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują dziecku do ukończenia przez nie 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia 25 roku życia. W przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – świadczenie przysługuje bezterminowo.

Wnioskować o świadczenie z funduszu alimentacyjnego może osoba uprawniona (pełnoletnie dziecko), jej przedstawiciel ustawowy (rodzic w przypadku małoletniego dziecka) lub jej opiekun prawny. Osobą uprawnioną  zgodnie z art. 2 pkt. 11  ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest bowiem dziecko, które ma zasądzone sądownie alimenty od rodzica, który ich nie płaci (a więc egzekucja przebiega bezskutecznie).

Rodzic ubiegający się o świadczenia alimentacyjne na swoje dziecko nie musi zgodnie z obowiązującą ustawą spełniać kryterium samotnego wychowywania dziecka. Tym samym świadczenie alimentacyjne przysługuje osobom zamężnym oraz przebywającym w związkach konkubenckich. Co istotne - ustalając dochód rodziny pod uwagę nie jest brany rodzic, który nie wywiązuje się z nałożonego na niego sądownie obowiązku płacenia alimentów, nawet jeśli nadal jest prawnym małżonkiem.

Gdzie i kiedy złożyć wniosek o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego

Osoby ubiegające się o przyznanie w/w świadczenia  składają wnioski  w gminach, właściwych ze względu na miejsce zamieszkania. Co istotne, zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy, prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy  (trwający od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku) począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu. Nie bez znaczenie jest to, kiedy osoba złoży wniosek o przyznanie świadczenia. Zgodnie z art. 20 ustawy  w przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego złoży na nowy okres świadczeniowy wniosek wraz z dokumentami do dnia 31 sierpnia, wypłatę świadczeń przysługujących za miesiąc październik otrzyma w miesiącu październiku. W sytuacji, gdy  wniosek złożony zostanie w okresie od dnia 1 września do dnia 31 października, wypłata świadczeń przysługujących za miesiąc październik nastąpi do dnia 30 listopada.

Pojęcie bezskuteczności egzekucji

Ustawa reguluje pojęcie bezskuteczności egzekucji - oznacza to egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych; za bezskuteczną egzekucję uważa się również niemożność wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z powodu:

a) braku podstawy prawnej do podjęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika,

b) braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą;

Tak więc, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny przebywa na terytorium naszego kraju egzekucję prowadzi komornik sądowy i to on wydaje zaświadczenie potwierdzające stan egzekucji (niezbędne do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego). W przypadku jednak, gdy dłużnik przebywa poza granicami RP organem właściwym do wydania zaświadczenia stwierdzającego bezskuteczność egzekucji lub niemożność jej prowadzenia jest  właściwy sąd lub zagraniczna instytucja egzekucyjna.

Kryterium dochodowe

Kolejnym warunkiem koniecznym do otrzymania w/w świadczenia jest spełnienie kryterium dochodowego, które nie może przekraczać  725 zł netto na osobę w rodzinie. W obecnym okresie świadczeniowym (tj. od 01.10.2016 do 30.09.2017) pod uwagę brane są dochody członków rodzinny uzyskane w roku 2015.

Wysokość świadczenia z funduszu alimentacyjnego

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł na dziecko.

Kiedy świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują lub ich wypłata zostanie wstrzymana

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie będą przysługiwać w przypadku, gdy dziecko:

1)  zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie lub w pieczy zastępczej;

2)  zawarło związek małżeński.

Pomimo tego, że świadczenie przyznawane jest na okres świadczeniowy warto pamiętać, że gmina może wstrzymać wypłatę świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Stanie się tak w sytuacji, kiedy osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego:

1) odmówili udzielenia lub nie udzielili, w wyznaczonym terminie,  wyjaśnień co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń;

2) odmówili udzielenia organowi prowadzącemu postępowanie egzekucyjne informacji mających wpływ na skuteczność egzekucji lub udzielili informacji nieprawdziwych;

3) nie podejmują świadczeń przez trzy kolejne miesiące kalendarzowe.

Gmina wznowi jednak wypłatę świadczenia z funduszu alimentacyjnego, w przypadku udzielenia niezbędnych wyjaśnień, czy też  zgłoszenia się osoby uprawnionej po upływie trzech miesięcy pod warunkiem jednak, że osoba uprawniona nadal spełnia warunki do ich otrzymywania. Jeśli jednak  wznowienie wypłaty wstrzymanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie nastąpi do końca okresu świadczeniowego, prawo do świadczeń wygasa.

Osoby zobowiązane do alimentacji w dalszej kolejności

Przypomina się, że zgodnie z ustawą z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 2082 z późn. zm.) obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Z tego względu przy wypełnianiu wniosku należy w części II pkt. 2 wpisać dane osobowe osób zobowiązanych do alimentacji w dalszej kolejności (matka, ojciec, dziadkowie, rodzeństwo).

Uwaga: nienależnie pobrane świadczenia

Zgodnie z ustawą osoba, która pobrała nienależnie świadczenia z funduszu alimentacyjnego zostanie zobowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się m.in. świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia, przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia lub też np. wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w ustawie, zaległe lub bieżące alimenty.

Procedura SO-22 Fundusz Alimentacyjny

Przysługujące świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego będą wypłacane w następującej formie:

dolne t�o