Świadczenia rozwiń menu
Serwis uzywa plików cookies zgodnie z polityką prywatności pozostając w serwisie akceptują Państwo te warunki

NIENALEŻNIE POBRANE ŚWIADCZENIE WYCHOWAWCZE 500+

Zagadnienie nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych regulują przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 z późn. zm.).

 

Poniżej przedstawiamy najczęściej zadawane pytania z zakresu nienależnie pobranych świadczeń wraz z  wyjaśnieniami jak uniknąć takiej sytuacji.

 

Co to jest nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze w okresie świadczeniowym 2019/2021?

Świadczenia pobrane nienależnie to takie, które zostały wypłacone, mimo iż nie przysługują. Za nienależnie pobrane uznaje się świadczenia:

  • wypłacone pomimo utraty prawa do świadczenia (np. umieszczenia dziecka w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie lub w pieczy zastępczej, wyjazdu całej rodziny za granicę w trakcie pobierania świadczenia wychowawczego)
  • przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą to świadczenie
  • wypłacone, jeśli na to samo dziecko pobierano świadczenia na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
  • wypłacone osobie innej niż osoba, której świadczenie zostało przyznane, z przyczyn niezależnych od organu, który przyznał świadczenie
  • świadczenie wychowawcze wypłacone mimo braku prawa do tego świadczenia (np. brak sprawowania opieki nad dzieckiem, przebywanie całej rodziny za granicą)

Otrzymałam informację  o przyznaniu mi świadczenia na okres od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r. Czy to świadczenie mogę utracić przed 31 maja 2021 roku?

Tak, taka sytuacja jest możliwa. Prawo do świadczenia wychowawczego ustala się na dany okres świadczeniowy, jednak jeśli w trakcie trwania tego okresu wydarzy się coś, przez co wnioskodawca utraci prawo do świadczenia, zostaje ono odebrane. Może to być spowodowane np.: umieszczeniem dziecka w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w pieczy zastępczej; uzyskaniem przez członka rodziny za granicą świadczenia na dziecko o podobnym charakterze do świadczenia wychowawczego albo zaprzestaniem/zmianą sprawowania osobistej opieki na dzieckiem przez rodzica pobierającego świadczenie (np. orzeczenie sądu
o sprawowaniu opieki naprzemiennej).

Co to jest nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze w okresie świadczeniowym 2018/2019?

Świadczenia pobrane nienależnie to takie, które zostały wypłacone, mimo iż nie przysługują. Za nienależnie pobrane uznaje się świadczenia:

  • wypłacone pomimo utraty prawa do świadczenia (np. z powodu uzyskania dochodu i przekroczenia kryterium dochodowego, umieszczenia dziecka w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie lub w pieczy zastępczej, wyjazdu rodziny za granicę)
  • wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu – po ustaleniu, że wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 7 ust. 3a – jeżeli członek rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub z tytułu wyrejestrowania lub rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą
  • przyznane i wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów
  • wypłacone, jeśli na to samo dziecko pobierano świadczenia na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
  • wypłacone w sytuacji gdy w innym kraju miałoby nawet tylko prawo do otrzymywania tożsamego świadczenia w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
  • wypłacone na podstawie nieważnej decyzji albo na podstawie decyzji, która została uchylona w wyniku wznowienia i osobie odmówiono świadczenia wychowawczego
  • wypłacone innej osobie niż ta, która została wskazana w decyzji, z przyczyn niezależnych od Urzędu

Otrzymałam decyzję o przyznaniu mi świadczenia na okres od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. Czy to świadczenie mogę utracić przed 30 września 2019 roku mimo pozytywnej decyzji?

Tak, taka sytuacja jest możliwa. Prawo do świadczenia wychowawczego ustala się na dany rok świadczeniowy, jednak jeśli w trakcie trwania tego okresu wydarzy się coś, przez co wnioskodawca utraci prawo do świadczenia, zostaje ono odebrane. Może to być spowodowane: podjęciem pracy i uzyskaniem dochodu czy zmianą pracodawcy i uzyskaniem wyższego niż dotąd dochodu, jeśli prowadzi do przekroczenia progu 800,00 zł na osobę w rodzinie (lub 1 200,00 zł w przypadku rodzin wychowujących niepełnosprawne dziecko) i powoduje utratę prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie.

Jeśli natomiast świadczenie nie przysługiwało lub zostało uchylone, a w rodzinie nastąpi utrata dochodu (spowodowana np. utratą zatrudnienia), warto złożyć nowy wniosek o ustalenie świadczenia wraz z dokumentami potwierdzającymi tę utratę – utrata dochodu może wpłynąć na uzyskanie prawa do świadczenia.

Członek mojej rodziny podjął nową pracę. Kiedy powinienem to zgłosić, by nie pobierać świadczenia nienależnie, jeśli dochód rodziny przekroczy próg dochodowy?

Zmiany sytuacji dochodowej i inne zmiany, które mogą mieć wpływ na prawo do świadczenia, należy zgłosić niezwłocznie, najpóźniej w ciągu miesiąca od podjęcia zatrudnienia. Warto skontaktować się za pośrednictwem poczty elektronicznej z pracownikami Krakowskiego Centrum Świadczeń i poinformować o podjęciu zatrudnienia lub przedłożyć w Urzędzie kopię umowy, na podstawie której podjęto zatrudnienie, lub oświadczenie o podjęciu zatrudnienia. Dokumenty możne też przesłać pocztą.

Niezbędne jest przedłożenie w Urzędzie zaświadczenia od pracodawcy o wysokości dochodu za drugi miesiąc od podjęcia zatrudnienia (np. jeśli umowa została podjęta w lutym 2019 r., zaświadczenie powinno dotyczyć dochodu za marzec 2019 r.). Zaświadczenie powinno zawierać informację o okresie zatrudnienia, o wysokości dochodu, tj. przychodu pomniejszonego o koszty uzyskania przychodu, kwoty podatku, składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Wzór zaświadczenia można pobrać TUTAJ. Wypełnione przez pracodawcę zaświadczenie należy przedłożyć najszybciej, jak tylko będzie to możliwe zaraz po wypłacie wynagrodzenia za drugi miesiąc pracy, czyli do 10 dnia miesiąca następnego po miesiącu, z którego dochód jest wykazany na zaświadczeniu (tzn. jeśli zaświadczenie dotyczy dochodu za marzec 2019 r., to należy je przedłożyć w Urzędzie najpóźniej do 10.04.2019 r., by uniknąć nienależnego pobrania świadczenia).

AKTUALIZACJA: po 1 lipca 2019 r. świadczenie 500+ na pierwsze dziecko jest ustalane bez uwzględniania kryterium dochodowego. To znaczy, że nie trzeba zgłaszać do Urzędu zmian w sytuacji dochodowej rodziny.

 

Przykład 1:

Pani Anna Nowak od 01.10.2018 r. pobiera świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko, tj. z uwzględnieniem kryterium dochodowego. Z dniem 02.11.2018 r. podjęła pracę, co jeszcze tego samego dnia telefonicznie zgłosiła pracownikowi Krakowskiego Centrum Świadczeń. Świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko za miesiąc listopad i grudzień 2018 r. zostało Pani Annie wypłacone. Na początku stycznia 2019 r. Pani Anna Nowak przedłożyła zaświadczenie od pracodawcy informujące o wysokości dochodu za grudzień 2018 r (za miesiąc następujący po miesiącu podjęcia zatrudnienia). Jej dochody są na tyle wysokie, że rodzina przekracza próg dochodowy i od 01.01.2019 r. nie będzie już otrzymywać świadczenia na pierwsze dziecko. Pani Anna Nowak nie pobrała nienależnego świadczenia i nie musi go zwracać, bo niezwłocznie informowała Urząd o zmianach w sytuacji dochodowej.

 

Przykład 2:

Pan Jan Kowalski pobiera świadczenie wychowawcze na córkę Agnieszkę Kowalską. W dniu 16.01.2019 r. córka Agnieszka Kowalska zostaje umieszczona w placówce zapewniającej całodobowe pełne nieodpłatne utrzymanie. Pan Jan zgłasza ten fakt dopiero 1 marca 2019 r. Jako że świadczenie wychowawcze na córkę Agnieszkę za luty 2019 r zostało wypłacone, a nie przysługiwało, jest to świadczenie nienależnie pobrane i Pan Jan będzie zobowiązany do jego zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi do dnia spłaty.

 

Przykład 3:

Pani Krystyna od 01.12.2018 r. pobiera świadczenie wychowawcze na córkę Julię jako pierwsze dziecko, tj. z uwzględnieniem kryterium dochodowego. W składzie rodziny poza Panią Krystyną i córką Julią jest jeszcze pełnoletni syn Adam. Od 17 lutego 2019 r. syn Adam rozpoczyna prowadzenie odrębnego gospodarstwa domowego – podejmuje pracę i zaczyna sam się utrzymywać, w związku z czym od marca 2019 r. nie należy do składu rodziny Pani Krystyny. Miesięczny dochód rodziny Pani Krystyny wynosi 1 800,00 zł. Podzielony na 3 osoby daje 600,00 zł, natomiast na 2 osoby – 900,00 zł, a więc od marca 2019 r. Pani Krystyna przekracza próg dochodowy. Pani Krystyna powinna najpóźniej do 10.03.2019 r. złożyć w Urzędzie oświadczenie o tym, że syn Adam nie należy już do składu jej rodziny – wtedy uniknie nienależnego pobierania świadczenia.

 

Przykład 4:

Panu Rafałowi przyznano świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko w rodzinie od 01.10.2018 r. do 30.09.2019 r. W styczniu 2019 r. żona Pana Rafała podjęła zatrudnienie i za luty 2019 r. uzyskała na tyle wysoki dochód, że rodzina przekroczyła próg 800,00 zł na osobę. Pan Rafał w dniu 28.02.2019 r. zgłosił to do Urzędu i od 01.03.2019 r. uchylono mu decyzję przyznającą świadczenie na pierwsze dziecko. Pan Rafał nie pobrał świadczeń nienależnie. Z dniem 10 kwietnia 2019 r. żona zrezygnowała z pracy, a tym samym utraciła dochód. W maju 2019 r. Pan Rafał składa nowy wniosek. Po uwzględnieniu utraty dochodu żony, rodzina Pana Rafała spełnia kryterium dochodowe i Panu Rafałowi zostaje przyznane świadczenie na pierwsze dziecko na okres od 01.05.2019 r. do 30.09.2019 r.

Poniżej przedstawiamy kilka wskazówek, jak uniknąć pobierania świadczenia wychowawczego, które się nam nie należy, a także co zrobić, jeżeli do takiej sytuacji doszło oraz jak zwrócić nienależnie pobrane świadczenie.

 

Co robić, by uniknąć pobierania świadczenia, które się nie należy?

Aby nie pobierać świadczenia, które się nie należy, trzeba pamiętać, by zgłaszać wszelkie zmiany mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego zaraz po ich zaistnieniu, tj. uzyskanie lub utratę dochodu przez członka rodziny, zmianę liczby członków rodziny, umieszczenie członka rodziny  w placówce zapewniającej całodobowe utrzymanie lub w pieczy zastępczej, wyjazd członka rodziny za granicę Rzeczypospolitej Polskiej, zmiana miejsca zamieszkania.

Jeśli nie ma się pewności, jaka okoliczność ma wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, a jaka nie, należy skontaktować się z pracownikiem Krakowskiego Centrum Świadczeń za pośrednictwem poczty elektronicznej: so.umk@um.krakow.pl, telefonicznie lub osobiście.

 

Co należy zrobić, gdy zostało pobrane nienależne świadczenie?

Jeśli pobrano nienależne świadczenie wychowawcze, Urząd będzie prowadził postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia wysokości nienależnie pobranego świadczenia i jego zwrotu. Ma się wówczas  pełne prawo do czynnego udziału w tym postępowaniu, tj. można uzyskać wgląd do akt sprawy, otrzymać wyjaśnienia od pracownika prowadzącego sprawę, a także złożyć do akt nowe dokumenty i oświadczenia, które uzna się za istotne w sprawie.

Nienależnie pobrane świadczenie można zwrócić zanim Urząd wyda decyzję w sprawie ustalenia nienależnego świadczenia wychowawczego. W przypadku zwrotu całej kwoty przed zakończeniem postępowania, Urząd odstąpi od zobowiązania do zwrotu.

Jeśli do czasu zakończenia postępowania nie wpłaci Pan należności, zostanie wydana decyzja w sprawie ustalenia nienależnego świadczenia wychowawczego i zobowiązująca do jego zwrotu wraz z ewentualną kwotą ustawowych odsetek za opóźnienie liczonych do dnia spłaty.

 

Przykład:

Pani Paulina otrzymała pismo informujące o wszczęciu postępowania administracyjnego mającego na celu ustalenie nienależnie pobranego świadczenia w okresie od 1 marca 2019 r. do 31 marca 2019 r. Podczas wizyty w Urzędzie dowiedziała się, że wynika to z faktu, iż za późno zgłosiła w Urzędzie zmianę swojej sytuacji dochodowej (uzyskanie dochodu), która spowodowała utratę prawa do świadczenia. Pani Paulina wykonuje przelew na konto Urzędu Miasta Krakowa na kwotę 500,00 zł. Po zakończeniu postępowania Pani Paulina otrzymuje decyzję, w której ustalono, iż nienależnie pobrała świadczenie w okresie od 1 marca 2019 r. do 31 marca 2019 r. w kwocie 500,00 zł i równocześnie odstąpiono od zobowiązania do zwrotu z uwagi na to, że Pani Paulina już dokonała zwrotu.

 

W jaki sposób można zwrócić nienależnie pobrane świadczenie?

Nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze można zwrócić na numer rachunku bankowego Urzędu Miasta Krakowa wskazany w decyzji.

Jeśli aktualnie otrzymują Państwo świadczenie wychowawcze (np. na drugie dziecko), Urząd może potrącić kwotę nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego z bieżąco wypłacanych świadczeń.

Jeśli zgodnie z decyzją zostali Państwo zobowiązani do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, dokonując zwrotu należy wpłacić kwotę nienależnie pobranych świadczeń powiększoną odpowiednio o odsetki zgodnie z dołączoną do decyzji tabelą informującą o wysokości odsetek na dany dzień. Ustawowe odsetki za opóźnienie wynoszą 7% w skali roku.

Istnieje możliwość rozłożenia spłaty nienależnie pobranych świadczeń na indywidualnie dostosowane raty.

Jeżeli sytuacja rodziny całkowicie uniemożliwia spłatę, nawet w dostosowanych do sytuacji materialnej ratach, mogą Państwo zwrócić się z prośbą o umorzenie należności. Należy jednak mieć na uwadze fakt, iż w takiej sytuacji przeprowadzone zostanie odrębne postępowanie badające sytuację życiową i materialną rodziny.

 

Przykład 1:

Pani Monika została zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w kwocie 500,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi do dnia spłaty. Pani Monika przekracza kryterium dochodowe 800,00 zł i nie otrzymuje już świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, ale pobiera 500+ na drugie dziecko. W związku z tym kwota nienależnie pobranego świadczenia jest potrącana z bieżąco wypłacanych świadczeń. Pani Monika zwróciła się z prośbą, by jednorazowo potrącać jej nie więcej niż 200,00 zł. Otrzymała harmonogram, w którym Urząd poinformował, że w kwietniu nastąpi potrącenie 200,00 zł, w maju – 200,00 zł, a w czerwcu – 105,00 zł. Daje to w sumie kwotę 505,00 zł, w tym 500,00 zł należności głównej i 5,00 zł ustawowych odsetek liczonych do dnia spłaty.

 

Przykład 2:

Pan Tomasz otrzymał decyzję zobowiązującą do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w kwocie 1 000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi do dnia spłaty. Pan Tomasz nie pobiera aktualnie świadczenia wychowawczego z uwagi na przekroczenie kryterium 800,00 zł, nie otrzymuje też świadczeń rodzinnych ani zasiłków dla opiekunów, dlatego został zobowiązany do zwrotu należności na rachunek bankowy Urzędu lub do kasy Urzędu. W dniu 03.03.2018 r. Pan Tomasz zwraca nienależnie pobrane świadczenia. W tabeli spłat dołączonej do decyzji sprawdza, iż kwota odsetek na dzień 03.03.2018 r. wynosi 7,21 zł, dlatego wykonuje przelew bankowy na kwotę 1 007,21 zł.

 

Przykład 3:

Pani Magdalena pobrała nienależne świadczenie wychowawcze w kwocie 500,00 zł w okresie od 01.07.2019 r. do 31.07.2019 r. Została zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi do dnia spłaty. Odsetki wynoszą 7% w skali roku. Gdyby Pani Magdalena zwróciła świadczenie 01.08.2018 r., odsetki wynosiłyby 0,10 zł, a 02.08.2019 r. – 0,19 zł. Jeśli Pani Magdalena będzie dokonywać zwrotu 13.11.2019 r., będzie musiała wpłacić kwotę 510,07 zł (500,00 zł należności głównej i 10,07 zł z tytułu ustawowych odsetek za opóźnienie liczonych do dnia spłaty). W przypadku braku pewności, co do kwoty odsetek na dany dzień, należy skontaktować się telefonicznie lub osobiście z pracownikiem Krakowskiego Centrum Świadczeń.

 

 

pokaż metkę
Osoba publikująca: TAMARA WESEŁOWA
Podmiot publikujący: Sprawy Społeczne
Data publikacji: 2018-05-14
Data aktualizacji: 2021-01-07
Powrót