FAQ - czyli najczęściej zadawane pytania

FAQ - czyli najczęściej zadawane pytania
Fot. Sprawy Społeczne

Dla kogo?

Kto może otrzymać świadczenie wychowawcze?

Świadczenie wychowawcze otrzymywać mogą rodzice, opiekunowie prawni lub faktyczni dziecka.

Na jaki czas będzie przysługiwało prawo do świadczenia?

Prawo do świadczenia będzie ustalane na okres 1 roku – od 1 października do 30 września. Wnioski będzie można składać od 1 lipca danego roku (w przypadku wniosków składanych drogą elektroniczną) i od 1 sierpnia danego roku (w przypadku wniosków papierowych). Aktualny okres świadczeniowy trwa od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. Wnioski na okres świadczeniowy 2018/19 będzie można składać od 1 lipca 2018 r. wyłącznie
w przypadku wniosków elektronicznych lub od 1 sierpnia 2018 r. również w przypadku wniosków w wersji papierowej.

Wysokość świadczenia

Czy 500 zł to kwota netto czy brutto?

To kwota, od której nie będą odprowadzane podatki. To kwota bezpośrednio dla rodziny.

Czy kwota świadczenia będzie waloryzowana?

Rada Ministrów będzie mogła podnieść kwotę świadczenia w oparciu o wskaźniki wzrostu inflacji.

Kryterium dochodowe

Kogo będzie obowiązywało kryterium dochodowe przy ubieganiu się o świadczenie?

Kryterium dochodowe będzie dotyczyło tylko rodziców lub opiekunów wnioskujących o świadczenie na pierwsze dziecko. Podstawowe dane o dochodach gmina będzie mogła pozyskać sama, wtedy nie trzeba będzie dołączać tych informacji.

Czy osoby o wyższych dochodach również dostaną świadczenie?

Rodzice bez względu na dochody otrzymają po 500 zł miesięcznie na drugie i kolejne dziecko, a rodziny o dochodach nie wyższych niż 800 zł na osobę w rodzinie (lub 1 200 zł w rodzinach z dzieckiem niepełnosprawnym) także na pierwsze dziecko. Świadczenie wychowawcze będzie przysługiwało do ukończenia 18 roku życia dziecka.

Czy rodzinie z jednym dzieckiem, której dochód przekracza 800 zł, urodzi się drugie dziecko i tym samym dochód na osobę spadnie poniżej 800 zł, będzie przysługiwało wsparcie na dwoje dzieci?

Tak, do ukończenia przez nie 18. roku życia.

Czy rodzice dostaną 500 złotych na drugie dziecko, w przypadku, gdy pierwsze skończyło 18 lat, ale nadal pozostaje na ich utrzymaniu?

Dziecko do 25 r.ż., które nadal mieszka z rodzicami, jest uwzględniane przy obliczaniu dochodu na osobę w rodzinie. Dzięki temu jego młodszy brat lub siostra może nadal otrzymywać wsparcie, jeśli dochód na osobę nie przekroczy 800 zł (1 200 zł w przypadku dziecka niepełnosprawnego).

Czy świadczenie rodzicielskie (1 000 zł przez rok na dziecko, tzw. „kosiniakowe”) jest wliczane do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko? 

Zgodnie z ustawą z dnia 17 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci na pierwsze lub jedyne dziecko rodzice otrzymają świadczenie po spełnieniu kryterium dochodowego: 800 zł netto na osobę w rodzinie lub 1.200 zł jeśli w rodzinie jest wychowywane dziecko niepełnosprawne.

Przy ustalaniu kryterium dochodowego warunkującego przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w okresie zasiłkowym rozpoczynającym się od dnia 1 października 2017 r. do dnia 30 września 2018 r. rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2016. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. W myśl art. 2 pkt. 20 uzyskanie dochodu oznacza m.in. uzyskanie świadczenia rodzicielskiego. W związku z powyższym otrzymanie świadczenia rodzicielskiego powoduje doliczenie kwoty 1 000 zł. do miesięcznego dochodu rodziny.

Szczegółowe informacje opublikowane są na stronie Wydziału Spraw Społecznych

Jak otrzymać świadczenie (składanie wniosku, wypłata świadczeń)

Jak otrzymać świadczenie?

Wystarczy złożyć wniosek – przez Internet lub w gminie. Świadczenie zostanie przekazane bezpośrednio na konto wskazane przez rodzica lub gotówką.

Kiedy można złożyć wniosek?

Wnioski na bieżący okres świadczeniowy 2017/18 można składać w każdej chwili. Do programu można dołączyć w dowolnym momencie. Wnioski na okres świadczeniowy 2018/19 będzie można składać od 1 lipca 2018 r. wyłącznie w przypadku wniosków elektronicznych lub od 1 sierpnia 2018 r. również w przypadku wniosków w wersji papierowej.

 

Liczenie dochodu

Czy urzędnicy ośrodków pomocy społecznej będą mieli dostęp do informacji o dochodach Polaków, którzy wystąpią o 500 zł zasiłku na dziecko?

Gromadzenie danych o dochodach będzie odbywało się w ten sam sposób, jak w przypadku innych świadczeń. Dostęp do podstawowych informacji o dochodach gmina będzie miała jedynie w przypadku tych osób, które starają się o świadczenie na pierwsze dziecko.

Status rodziny (samotni rodzice, rodziny patchworkowe, rozwód, adopcja, piecza zastępcza)

Czy samotni rodzice również dostaną wsparcie z Programu?

Świadczenie otrzyma każda rodzina bez względu na stan cywilny rodziców. Otrzymają je zatem zarówno rodziny, w których rodzice są w związku małżeńskim jak i rodziny niepełne oraz rodzice pozostający w nieformalnych związkach. Rodziny niepełne, obok świadczenia wychowawczego mogą też otrzymać świadczenia wypłacane z Funduszu Alimentacyjnego czy specjalny dodatek z ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Jak liczyć dzieci z tzw. patchworkowych związków?

Jeżeli rodzina obok dzieci z poprzednich związków posiadać będzie jeszcze wspólne dziecko do składu rodziny wliczane będą wszystkie dzieci.

Jak zasiłek będzie wypłacany w przypadku rodziców, którzy się rozwodzą?

Świadczenie przysługiwać będzie temu z rodziców, który z dzieckiem zamieszkuje i na którego utrzymaniu dziecko się znajduje.

Czy Program Rodzina 500 plus dotyczy także dzieci adoptowanych?

Tak, świadczenie będzie przysługiwać na takich samych zasadach jak w przypadku dzieci biologicznych.

Czy dzieciom, które znajdują się w tzw. pieczy zastępczej, 500 zł nie będzie przysługiwać?

Dla rodzin zastępczych kierowane jest odrębne wsparcie w oparciu o ustawę o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w którym obok licznych dodatków podstawowe wsparcie kształtuje się na poziomie nie niższym niż 660 zł (rodziny spokrewnione) oraz 1000 zł (rodziny niespokrewnione). Dodatkowe wsparcie w wysokości 500 zł otrzymają także rodziny zastępcze, na podstawie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Wydatkowanie świadczenia

Czy projekt zakłada kontrolę wydatkowania przyznanych środków?

Nie traktujemy polskich rodzin jako rodziny patologiczne. Szanujemy autonomię rodziny i wierzymy, że ona najlepiej wie, czego dziecku potrzeba.

Ustawa zawiera możliwe do zastosowania w nadzwyczajnych sytuacjach mechanizmy zapobiegające marnotrawieniu świadczeń lub zapobiegania wydatkowaniu świadczenia niezgodnie z jego przeznaczeniem. Jest to takie samo rozwiązanie jak obowiązujące od wielu lat w ustawie o świadczeniach rodzinnych.

W przypadku sygnałów o marnotrawieniu świadczenia, u rodziny może zostać przeprowadzony wywiad środowiskowy, aby ustalić jak wygląda sytuacja w danej rodzinie. Urzędnicy pomocy społecznej z reguły wiedzą, gdzie mogą być problemy, sytuacje patologiczne w rodzinie. Jeśli coś będzie nie tak, pracownik organu wypłacającego świadczenie 500 zł, na podstawie informacji od pracownika socjalnego, może zamienić gotówkę na pomoc rzeczową (np. na jedzenie, ubrania, lekarstwa itp.) lub w formie opłacania usług (np. opłata za pobyt dziecka w żłobku, przedszkolu itp.). 

Jakie będą konsekwencje uniemożliwienia wywiadu środowiskowego? Sama próba jego przeprowadzenia nie musi się kończyć sukcesem, jeśli strona nie wpuści pracownika socjalnego do domu.

Uniemożliwienie pracownikowi socjalnemu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego skutkuje decyzją odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego lub decyzją wstrzymująca wypłatę, jeśli świadczenie zostało już wcześniej przyznane.

Inne

Czy rodziny mieszkające za granicą będą mogły pobierać świadczenie?

Program Rodzina 500 plus jest zgodny z dotychczasową unijną praktyką koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Pozwala ona ograniczyć przypadki nienależnego pobierania świadczeń przez osoby mieszkające za granicą. Projekt ustawy przewiduje, że świadczenie nie będzie przysługiwać, jeżeli rodzinie przysługuje za granicą świadczenie o podobnym charakterze, za wyjątkiem sytuacji, gdy przepisy o koordynacji systemu zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy przewidują inaczej. Zgodnie z projektem Programu Rodzina 500 plus, rodzice składający wniosek o przyznanie świadczenia są zobowiązani do informowania o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do tego świadczenia, w tym również o zmianie miejsca zamieszkania. Jeśli rodzic przebywa w innym państwie UE i złoży tam wniosek o świadczenia rodzinne, tamtejszy organ informuje o tym fakcie wojewodę w Polsce. Wojewoda zaś przekazuje te informacje do właściwej gminy.

Czy cudzoziemcom mieszkającym w Polsce przysługuje świadczenie wychowawcze?

W określonych przypadkach świadczenie z programu Rodzina 500 plus otrzymać mogą również cudzoziemcy. W przypadku cudzoziemców obywateli UE/EOG i Szwajcarii, analogicznie jak wobec Polaków przebywających za granicą, stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz inne umowy międzynarodowe wiążące nasz kraj. W przypadku pozostałych obcokrajowców, którzy przebywają w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji oraz tych, którzy posiadają kartę pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy”, warunkiem przyznania świadczenia jest zamieszkiwanie w Polsce wraz z rodziną.

FAQ - praktyczny poradnik

1. Mam przyznane świadczenie wychowawcze. Czy w nowym okresie muszę ponownie składać wniosek, skoro nic się u mnie nie zmieniło?

Aby otrzymywać świadczenie wychowawcze w kolejnym okresie zasiłkowym
(od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r.) konieczne będzie złożenie nowego wniosku, nawet jeśli sytuacja rodzinna czy dochodowa nie uległa żadnej zmianie.

2. Od kiedy mogę złożyć wniosek na nowy okres zasiłkowy?

Wnioski na okres świadczeniowy 2018/19 będzie można składać od 1 lipca 2018 r. wyłącznie w przypadku wniosków elektronicznych lub od 1 sierpnia 2018 r. również w przypadku wniosków w wersji papierowej.

3. Jestem w ciąży i w sierpniu 2018 r. urodzę dziecko. Czy jeśli złożę wniosek w sierpniu, to będę mieć świadczenia przyznane już do września 2019 r.?

Na dzieci urodzone w sierpniu i wrześniu 2018 r. należy złożyć od razu dwa wnioski – jeden, by otrzymać świadczenie w aktualnym okresie zasiłkowym (trwającym do 30 września 2018 r.), a drugi, by mieć prawo do świadczenia wychowawczego w nowym okresie zasiłkowym (od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r.).

4. Mam przyznane świadczenie wychowawcze do 30 września 2018 r. Czy jeśli złożę wniosek w sierpniu 2018 r, to świadczenie za wrzesień dostanę podwójnie?

Nie. Prawo do świadczenia wychowawczego na wnioski złożone od sierpnia do października 2018 r. będzie ustalane od 01.10.2018 r.

5. Jakie są terminy rozpatrywania wniosków w bieżącym okresie świadczeniowym?

Wnioski rozpatrywane są w terminie miesiąca od daty ich złożenia. Pracownicy Wydziału Spraw Społecznych dokładają wszelkich starań, by czas oczekiwania na decyzję i wypłatę świadczenia był możliwie jak najkrótszy.

7. Moje dziecko urodziło się 20 maja, wniosek o świadczenie wychowawcze złożyłem jeszcze w maju. Dlaczego za maj nie dostałem pełnej kwoty 500,00 zł?

Świadczenie wychowawcze przysługuje od miesiąca złożenia wniosku, ale nie wcześniej niż od dnia urodzenia się dziecka. W takiej sytuacji kwotę przysługującego świadczenia ustala się proporcjonalnie, nie w pełnej kwocie 500,00 zł.

8. Wyszłam za mąż. Czy muszę to zgłosić? Czy dochody męża będą brane pod uwagę?

Zmianę stanu cywilnego należy zgłosić do tutejszego Urzędu, przedkładając kserokopię aktu małżeństwa. Zgodnie z definicją rodziny zawartą w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, mąż będzie zaliczany do składu rodziny od miesiąca, w którym zawrzecie Państwo związek małżeński. W związku z czym, dochody męża będą uwzględniane przy obliczaniu dochodów rodziny.

9. Mam dziecko z pierwszego małżeństwa. Czy mogę je wpisać do składu mojej rodziny?

Tak, jeśli sprawuje Pan/Pani faktyczną opiekę nad dzieckiem, tzn. dziecko mieszka z Panią/Panem oraz pozostaje na Pani/Pana utrzymaniu. Jeśli nad dzieckiem sprawowana jest opieka naprzemienna, należy do składu rodziny obojga rodziców.

10. Podjęłam pracę w listopadzie 2017 r. i aktualnie moje dochody przekraczają 800,00 zł na osobę w rodzinie. Od kiedy nie przysługuje mi świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko?

Jeśli zatrudnienie rozpoczęło się w listopadzie 2017, to przy obliczaniu dochodu rodziny uwzględnia się dochód za grudzień 2017 r. Zostanie on wliczony do dochodu rodziny od stycznia 2018 r i jeśli dochody rzeczywiście przekroczą ustawowo ustalony próg 800,00 zł na osobę r rodzinie, świadczenie nie przysługuje od stycznia 2018 r.

11. Czy mogę zmienić formę płatności przez telefon, drogą mailową lub listownie?

Nie. Zmiany formy płatności można dokonać:

  • osobiście w siedzibie Wydziału Spraw Społecznych Urzędu Miasta Krakowa (ul. Stachowicza 18 od poniedziałku do piątku w godz. 7.40-18.00, Osiedle Zgody 2 od poniedziałku do piątku w godz. 7.40-15.30 ) wypełniając druk „Forma płatności” lub druk „Wniosek o przekazywanie świadczeń na konto osoby wskazanej przez wnioskodawcę” w przypadku, gdy świadczenia mają wpływać na numer rachunku bankowego osoby innej niż Wnioskodawca

lub

  • drogą elektroniczną - za pomocą elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej – ePUAP (dla osób posiadających tzw. Profil zaufany ePUAP)
  • istnieje również możliwość zmiany rachunku bankowego na podstawie zlecenia przesłanego przez bank obsługujący ten rachunek.

Informacja wysłana bezpośrednio przez stronę (oświadczenie) za pośrednictwem operatora pocztowego nie będzie stanowiła podstawy do zmiany formy płatności z uwagi na brak możliwości weryfikacji danych osobowych wnioskodawcy oraz z uwagi na zabezpieczenie przed nieautoryzowaną zmianą numeru rachunku bankowego, chyba że dyspozycja o zmianie formy przekazywania świadczenia zostanie potwierdzona przez np. pracownika banku, notariusza.

12. Czy mogę uzyskać informację o tym, czy moja kuzynka pobiera świadczenie wychowawcze?

Nie. Ze względu na ochronę danych osobowych wszelkie informacje dotyczące danej sprawy są udzielane wyłącznie wnioskodawcy. Wnioskodawca może upoważnić osoby trzecie do uzyskiwania informacji w jego sprawie.

13. Czy pieniądze ze świadczenia wychowawczego mogą być zajęte przez komornika?

Środki ze świadczenia wychowawczego nie podlegają egzekucji komorniczej, tak samo jak w przypadku świadczeń rodzinnych, świadczeń z funduszu alimentacyjnego czy świadczeń z  pomocy społecznej.

14. Kiedy dostanę wypłatę świadczenia wychowawczego?

Świadczenie wychowawcze jest wypłacane do OSTATNIEGO dnia każdego miesiąca, za który przysługuje. Jeśli świadczenie wychowawcze jest odbierane w gotówce w punktach banku PKO BP, terminy wypłat można sprawdzić TUTAJ.

15. Czy mogę złożyć wniosek, jeśli nie mam kompletu dokumentów?

Tak. Przy składaniu wniosku lub podczas weryfikacji wniosku przy przygotowaniu projektu decyzji zostanie wystawione wezwanie do przedłożenia brakujących dokumentów w terminie 14 dni. Jeśli przedłoży Pan/Pani wymagane dokumenty, świadczenie wychowawcze będzie ustalane od miesiąca złożenia wniosku, nie od miesiąca doniesienia brakujących dokumentów. Jednak lepiej jest złożyć wniosek z kompletem dokumentów – znacząco przyspiesza to wydanie decyzji.

16. Jestem zameldowana w Krakowie pracuję w Krakowie, moje dzieci chodzą do krakowskich szkół, ale mieszkam wraz w rodziną w Zielonkach. Czy mogę złożyć wniosek o świadczenie wychowawcze w Krakowie?

Nie. Wniosek o świadczenie wychowawcze należy złożyć w gminie, w której się mieszka. Prezydent Miasta Krakowa wydaje decyzje wyłącznie w sprawach osób, które zamieszkują na terenie miasta Kraków.

17. Złożyłam wniosek o świadczenie wychowawcze we wrześniu 2017 r. Jestem osobą samotnie wychowującą dzieci, nie miałam zasądzonych alimentów od ich ojca. Otrzymałam wezwanie, by w terminie 3 miesięcy przedłożyć dokument dotyczący przyznania alimentów. Zmieściłam się w terminie i przedłożyłam w Urzędzie ugodę zatwierdzoną przez sąd, zgodnie z którą mam alimenty przyznane od 1 lutego 2018 r. Czy dostanę wyrównanie świadczenia wychowawczego od października 2017?

Nie. Świadczenie wychowawcze przysługuje od miesiąca, w którym spełnia Pani kryteria do jego przyznania. W przypadku osób samotnie wychowujących dzieci warunkiem jest posiadanie przyznanych alimentów. W okresie od października 2017 r. do stycznia 2018 r. nie miała Pani przyznanych świadczeń alimentacyjnych, więc świadczenie wychowawcze za ten okres nie przysługuje.

 

Tagi: pomoc, rodzina

Pokaż metkę
Osoba publikująca: BOŻENA MARCINIAK
Podmiot publikujący: Sprawy Społeczne